Wat is een lijfrenteverzekering?

Wat is een lijfrenteverzekering?

Met een lijfrenteverzekering bouw je zelf een aanvulling op je pensioen op. Je betaalt premie aan een verzekeraar en krijgt later elke maand een uitkering, bijv. vanaf je AOW-leeftijd.

De premie mag je aftrekken van je inkomen als je te weinig pensioen opbouwt. Daarom is een lijfrente vooral interessant voor zzp’ers en werknemers zonder goede pensioenregeling. In dit artikel lees je hoe het werkt, wat het oplevert en waar je op moet letten.

In het kort

  • Je bouwt geld op voor later en krijgt het in termijnen uitgekeerd
  • De premie is aftrekbaar binnen je jaarruimte
  • Over de uitkering betaal je later inkomstenbelasting
  • Alleen een verzekeraar kan levenslang uitkeren
  • Afkopen kost bijna altijd 20% extra

Hoe werkt een lijfrenteverzekering?

Een lijfrenteverzekering heeft twee fases. In de opbouwfase betaal je premie, per maand, per jaar of in één keer. De verzekeraar spaart of belegt dat geld voor je. Tussentijds opnemen kan niet.

Op de einddatum komt het opgebouwde bedrag vrij. Daarmee koop je een uitkering, bij dezelfde verzekeraar of bij een andere bank of verzekeraar. Vanaf dat moment krijg je een vast bedrag per maand. De eerste uitkering moet uiterlijk 5 jaar na je AOW-leeftijd zijn.

Wanneer mag je de premie aftrekken?

Je mag de premie alleen aftrekken als je een pensioentekort hebt. Je bouwt dan minder pensioen op dan de Belastingdienst toestaat. Dat geldt o.a. voor zzp’ers, werknemers zonder pensioenregeling en werknemers die maar een klein pensioen opbouwen.

Hoeveel je mag aftrekken, heet je jaarruimte. Die wordt berekend over je inkomen en pensioenopbouw van het jaar ervoor. Heb je in eerdere jaren je jaarruimte niet gebruikt, dan kun je dat inhalen met je reserveringsruimte.

JAARRUIMTE

Wat je dit jaar mag aftrekken

  • Berekening: 30% van je inkomen boven €19.172, min je pensioenopbouw
  • Maximum: €35.589
  • Inkomen telt mee tot: €137.800

Gebaseerd op: je inkomen en pensioenopbouw in 2025.

RESERVERINGSRUIMTE

Niet gebruikte jaarruimte inhalen

  • Periode: de afgelopen 10 jaar, voor 2026 dus 2016 t/m 2025
  • Maximum: €42.753

Volgorde: gebruik eerst je reserveringsruimte, dan vervalt er niets.

Bronnen: Belastingdienst (2026), Overzicht cijfers levensverzekeringen (2026).

Je jaarruimte bereken je met het hulpmiddel lijfrentepremie van de Belastingdienst. De maxima gelden voor al je lijfrenteproducten samen. Hoe je een lijfrente opgeeft, lees je in levensverzekering en belastingaangifte.

Rekenvoorbeeld

Sanne is zzp’er en bouwt geen pensioen op. In 2025 en 2026 heeft ze een inkomen van €60.000. Haar jaarruimte voor 2026 is 30% van €40.828 (€60.000 min €19.172). Dat is €12.248.

VOORBEELD

Sanne legt in 2026 €5.000 in. Haar inkomen valt in de tweede schijf, met een tarief van 37,56%. Ze krijgt daardoor €1.878 belasting terug.

Na haar AOW-leeftijd betaalt ze belasting over de uitkering. Valt haar inkomen dan in de eerste schijf, dan is het tarief 17,85%, omdat ze geen AOW-premie meer betaalt. Over die €5.000 betaalt ze dan €893. Rendement en heffingskortingen zijn in dit voorbeeld niet meegenomen.

Bron: Belastingdienst, tarieven box 1 (2026).

Verzekering, sparen of beleggen

Een lijfrente hoeft geen verzekering te zijn. Je kunt ook sparen op een lijfrenterekening of beleggen met een lijfrentebeleggingsrecht, bij een bank of beleggingsinstelling. Dit heet een bancaire lijfrente. De belastingregels zijn voor alle drie hetzelfde.

Aanbieder Opbrengst Bij overlijden
Lijfrenteverzekering Verzekeraar Vaste rente of beleggen Restant naar de verzekeraar, tenzij anders afgesproken
Lijfrentesparen Bank Spaarrente Saldo naar je erfgenamen
Lijfrentebeleggen Bank of beleggingsinstelling Afhankelijk van de beleggingen Waarde naar je erfgenamen

Voor de opbouw kiezen de meeste mensen tegenwoordig een bank. Van de 30 producten waarmee je voor een lijfrente kunt beleggen, waren er in 2025 maar 3 een verzekering. Bij de uitkering zijn verzekeraars wel een serieuze keuze. In oktober 2025 leverde 10 jaar uitkeren via een verzekeraar gemiddeld 2,72% per jaar op, en via een bank 2,65%.

Voor- en nadelen van een lijfrenteverzekering

Voordelen

  • Levenslang een uitkering, hoe oud je ook wordt
  • Een uitkering voor je partner kun je meeverzekeren
  • Premie aftrekbaar en geen box 3 tijdens de opbouw
  • Bij een vaste rente weet je vooraf wat je krijgt

Nadelen

  • Meestal hogere kosten dan bij een bank
  • Je geld zit vast tot de einddatum
  • Bij overlijden kan het restant naar de verzekeraar gaan
  • Weinig aanbieders voor de opbouw

Soorten uitkeringen

1. Levenslang

Je krijgt een uitkering tot je overlijdt. Dit kan alleen bij een verzekeraar.

2. Tijdelijk

Je krijgt min. 5 jaar een uitkering. In 2026 max. €27.192 per jaar.

3. Nabestaanden

Na je overlijden gaat de uitkering naar bijv. je partner of kinderen.

Een levenslange uitkering mag eerder ingaan dan je AOW-leeftijd. Een tijdelijke uitkering begint in het jaar waarin je de AOW-leeftijd bereikt, of in de 5 jaar daarna. Het maximum van €27.192 geldt voor al je tijdelijke lijfrentes samen.

De hoogte van de uitkering kan vast zijn of meebewegen met beleggingen. In dat laatste geval wordt het bedrag elk jaar opnieuw vastgesteld en kan het ook dalen.

Wat gebeurt er als je overlijdt?

Overlijd je tijdens de opbouwfase, dan hangt het af van je polis. Bij veel polissen kun je afspreken dat het opgebouwde bedrag wordt gebruikt voor een uitkering aan je nabestaanden. Staat dat niet in je polis, dan vervalt het kapitaal aan de verzekeraar.

Loopt de uitkering al, dan stopt een levenslange lijfrente als je overlijdt. Wat er nog over is, blijft bij de verzekeraar. Je kunt daarom kiezen voor een uitkering die na je overlijden doorloopt voor je partner. Je eigen uitkering is dan wel lager. Bij een bancaire lijfrente krijgen je erfgenamen de termijnen die nog niet zijn uitgekeerd.

Je nabestaanden betalen over de uitkeringen inkomstenbelasting. Mogelijk betalen zij ook erfbelasting. Lees meer over levensverzekering en erfbelasting. Wil je vooral zorgen dat je gezin genoeg overhoudt, kijk dan ook naar nabestaandenzorg.

Je lijfrente komt vrij

Rond de einddatum krijg je bericht van je verzekeraar. Je moet dan kiezen hoe je het bedrag laat uitkeren. Doe je niets, dan ziet de Belastingdienst het als afkopen. Je betaalt dan in één keer belasting over het hele bedrag, plus revisierente.

  • Vraag offertes op: je hoeft de uitkering niet bij je eigen verzekeraar te kopen. Het verschil tussen aanbieders kan oplopen tot duizenden euro's.
  • Kies levenslang of tijdelijk: levenslang geeft zekerheid, tijdelijk geeft een hogere uitkering per maand.
  • Regel het op tijd: lag de einddatum in 2025, dan heb je tot en met 31 december 2026 om de uitkering vast te leggen.

Zet je het bedrag over naar een andere verzekeraar of een bank, dan geldt dat niet als afkopen. Je betaalt dan geen belasting en geen revisierente. Wat er op de einddatum van andere levensverzekeringen gebeurt, lees je in de einddatum van je levensverzekering.

TIP

Heb je een oude lijfrenteverzekering? Kijk dan eerst goed naar de voorwaarden voordat je hem omzet of afkoopt. Oudere polissen hebben soms voordelige afspraken, bijv. een hogere gegarandeerde rente.

Lijfrente afkopen

Je kunt je lijfrente ook in één keer laten uitbetalen, maar dat is fiscaal meestal ongunstig. Over het hele bedrag betaal je inkomstenbelasting in box 1. Daarbovenop betaal je meestal 20% revisierente, omdat je de premies eerder hebt afgetrokken.

In een paar gevallen betaal je geen revisierente:

  • De afkoopsom is in 2026 niet meer dan €5.513
  • Je bent arbeidsongeschikt en hebt de AOW-leeftijd nog niet bereikt. Je mag dan in 2026 max. €51.440 zonder revisierente opnemen
  • Je hebt een lijfrente uit het oude regime, meestal afgesloten vóór 1992

Koop je binnen 10 jaar na het afsluiten af, dan kan de revisierente lager uitvallen. Ook schenken, verpanden of de uitkering te laat laten ingaan ziet de Belastingdienst als afkopen. Meer over een levensverzekering afkopen.

WEET WAT JE REGELT.
VERGELIJK EERST.

Wil je je gezin financieel beschermen bij overlijden of de kosten van je uitvaart verzekeren? Vergelijk premies en voorwaarden. Gratis en zonder je gegevens achter te laten.

Andere levensverzekeringen

Een lijfrenteverzekering is een levensverzekering die uitkeert zolang je leeft. Een kapitaalverzekering keert in één keer uit op de einddatum. Een overlijdensrisicoverzekering en een uitvaartverzekering keren juist uit als je overlijdt. Bekijk alle soorten levensverzekeringen voor een compleet overzicht.

DENK VOORUIT.
REGEL HET GOED.

Vergelijk levensverzekeringen op premie en voorwaarden. Gratis en zonder je gegevens achter te laten.

Veelgestelde vragen

Is een lijfrenteverzekering verstandig?

Dat hangt af van je situatie. Heb je een pensioentekort en verwacht je na je pensioen een lager inkomen, dan levert de aftrek meestal voordeel op. Heb je het geld eerder nodig, dan is een lijfrente minder geschikt, omdat het vastzit tot de einddatum.

Valt een lijfrente in box 3?

Nee. Een lijfrente die aan de voorwaarden voldoet, valt in box 1. Je betaalt pas belasting over de uitkeringen. Een uitzondering is de nettolijfrente. Daarvan is de premie niet aftrekbaar.

Mag ik meer inleggen dan mijn jaarruimte?

Ja, maar dat deel kun je niet aftrekken. Bij de uitkering wordt daar wel rekening mee gehouden, zodat je er niet twee keer belasting over betaalt.

Wat is het verschil met pensioen?

Pensioen bouw je op via je werkgever. Een lijfrente regel je zelf. De belasting werkt op dezelfde manier: aftrek tijdens de opbouw en belasting over de uitkering.

Heb ik bedenktijd?

Ja. Binnen 30 dagen na het afsluiten kun je de verzekering ongedaan maken en krijg je je premie terug. Stop je daarna, dan geldt het als afkopen.