Wat is een levensverzekering? Uitleg in gewone taal

Wat is een levensverzekering?

Een levensverzekering keert geld uit als je komt te overlijden. Soms wordt ook uitgekeerd, of juist, als je op een afgesproken datum nog leeft. Overlijd je, dan krijgt de persoon die jij hebt aangewezen (de begunstigde) het afgesproken bedrag op zijn of haar rekening.

In het kort

  • Niet verplicht, maar wel verstandig
  • Uitkering bij overlijden, bij leven of allebei
  • Jij kiest het bedrag, de looptijd en wie het geld krijgt
  • Meest bekend zijn de overlijdensrisico- en uitvaartverzekering

Wat is een levensverzekering precies?

De naam klinkt zwaarder dan het is. Je verzekert iets wat met je leven te maken heeft, meestal je overlijden. Overlijd je terwijl de verzekering loopt, dan betaalt de verzekeraar uit. Dat geld is voor de mensen die achterblijven.

Er zijn ook levensverzekeringen die uitkeren als je blijft leven. Daarmee bouw je geld op dat je op de einddatum krijgt. Zo’n verzekering heet een kapitaalverzekering.

Het grote verschil met bijv. een autoverzekering? Daar krijg je vergoed wat de schade kost. Bij een levensverzekering spreek je vooraf een vast bedrag af, en dat bedrag wordt uitgekeerd.

Hoe werkt het?

Bij het afsluiten maak je 4 keuzes. Hoeveel geld er wordt uitgekeerd. Hoelang je verzekerd bent, bijv. 20 jaar of je hele leven. Wie het geld krijgt. En hoeveel en hoelang je premie betaalt.

Daarna vul je een gezondheidsverklaring in. De verzekeraar wil weten hoe groot de kans is dat hij moet betalen. Ben je jong, gezond en rook je niet? Dan betaal je het minst. Wat er daarna gebeurt, van afsluiten tot uitkering, lees je in hoe een levensverzekering werkt.

Wie is wie?

Er zijn drie rollen, en dat zijn lang niet altijd dezelfde mensen. De verzekeringnemer sluit de verzekering af en betaalt de premie. De verzekerde is degene op wiens leven de verzekering loopt. De begunstigde krijgt het geld.

Voorbeeld uit de praktijk

Sanne en Mark wonen samen in een koophuis. Sanne sluit een levensverzekering af op het leven van Mark en betaalt de premie zelf. Sanne is dus verzekeringnemer én begunstigde, Mark is de verzekerde.

Overlijdt Mark, dan krijgt Sanne het geld. Omdat zij de premie zelf betaalde, telt de uitkering niet als erfenis. Dat kan flink wat erfbelasting schelen. Hoe dat zit, lees je op erfbelasting en levensverzekering.

Vormen

Er bestaan verschillende varianten. Voor de meeste mensen gaat het om deze vier:

Soort Wanneer keert hij uit?
Overlijdens­risico­verzekering
voor je gezin en je hypotheek
Alleen als je overlijdt tijdens de looptijd
Uitvaart­verzekering
voor de kosten van je afscheid
Als je overlijdt, meestal ben je levenslang verzekerd
Kapitaalverzekering
om geld op te bouwen
Op de einddatum, soms ook bij overlijden
Lijfrenteverzekering
als aanvulling op je pensioen
In termijnen, vanaf een afgesproken datum

De eerste twee zijn pure risicoverzekeringen. Je bouwt er geen geld mee op. Kapitaal- en lijfrenteverzekeringen zijn vooral bedoeld om te sparen voor later. De verschillen vind je op soorten levensverzekeringen.

Veel mensen denken dat een levensverzekering en een overlijdensrisicoverzekering twee verschillende dingen zijn. Dat klopt niet helemaal. Een overlijdensrisicoverzekering is een soort levensverzekering. Meer daarover in het verschil tussen levensverzekering en overlijdensrisicoverzekering, en in het verschil met een uitvaartverzekering.

Waar gaat het geld naartoe?

Dat bepaalt de begunstigde zelf. In de praktijk gaat het meestal naar de hypotheek, zodat de achterblijvende partner in het huis kan blijven wonen. Of het vult een paar jaar het inkomen aan, tot de kinderen groot zijn. Ook de uitvaart en andere schulden, zoals een lening, worden er vaak van betaald.

Heb ik een levensverzekering nodig?

Verplicht is het niet. Toch zou ik één vraag eerlijk beantwoorden. Kan je gezin de vaste lasten blijven betalen als jouw inkomen morgen wegvalt? Is het antwoord nee, dan is een levensverzekering het overwegen waard.

Dat geldt zeker bij een koophuis, als je samenwoont zonder te trouwen of als je kinderen hebt. Woon je alleen en is niemand afhankelijk van jouw inkomen? Dan heb je misschien alleen iets nodig voor de kosten van je afscheid. Op onze pagina over levensverzekeringen afsluiten zie je per situatie wat verstandig is.

WEET WAT JE REGELT.
VERGELIJK EERST.

Wil je je gezin financieel beschermen bij overlijden of de kosten van je uitvaart verzekeren? Vergelijk premies en voorwaarden. Gratis en zonder je gegevens achter te laten.

Veelgestelde vragen

Is een levensverzekering verplicht?

Nee, een levensverzekering is wettelijk niet verplicht. Een hypotheekverstrekker kan het wel als voorwaarde stellen, afhankelijk van de hoogte van de hypotheek en je leeftijd. Bij een hypotheek met NHG is een levensverzekering sinds 2018 niet meer verplicht.

Kan ik een levensverzekering afsluiten op het leven van iemand anders?

Ja, bijv. op het leven van je partner. Die persoon moet wel meewerken, want de verzekerde vult de gezondheidsverklaring in. Stellen doen dit vaak kruislings. Ieder verzekert dan het leven van de ander.

Wat gebeurt er als er geen begunstigde in de polis staat?

Dan gaat het geld meestal naar de erfgenamen van de verzekerde. De verzekeraar vraagt dan vaak om een verklaring van erfrecht. Wat er precies gebeurt, staat in de polisvoorwaarden.

Kun je met een levensverzekering sparen?

Alleen met een kapitaal- of lijfrenteverzekering. Een overlijdensrisicoverzekering of uitvaartverzekering bouwt geen geld op. Stop je ermee, dan krijg je de betaalde premie niet terug. Lees ook wat er gebeurt als je een levensverzekering afkoopt.