Winstdeling bij levensverzekering. Hoe werkt het?
Veel oude levensverzekeringen en uitvaartverzekeringen hebben winstdeling. Haalt de verzekeraar meer rendement dan vooraf ingecalculeerd, dan krijg je een deel van die winst.
Hoeveel winstdeling je krijgt, verschilt per polis en per jaar. Bij veel polissen was dat de afgelopen jaren niets. Hieronder lees je hoe winstdeling werkt, waarom je er vaak weinig van merkt en of je er belasting over betaalt.
In het kort
Hoe werkt winstdeling?
Bij het afsluiten van je verzekering rekent de verzekeraar met een vaste rente. Dat heet de rekenrente. Bij oudere polissen is dat meestal 3,0% of 4,0%. Op basis daarvan bepaalt hij hoeveel premie je betaalt en hoeveel je later krijgt.
Valt het resultaat van de verzekeraar beter uit, dan deelt hij een deel van de winst met jou. De winstdeling wordt meestal bij je verzekerde bedrag opgeteld. Je krijgt het dus niet elk jaar uitbetaald, maar pas op de einddatum of als je overlijdt.
Twee vormen van winstdeling
In je polisvoorwaarden staat welke vorm van winstdeling je hebt. De twee vormen die het meest voorkomen zijn:
Overrentewinstdeling
De verzekeraar vergelijkt elk jaar een extern rendement met de rekenrente in je polis, plus een vaste marge. Vaak is dat het U-rendement of het rendement op staatsleningen.
Is het externe rendement hoger, dan stijgt je verzekerde bedrag. Daar betaal je geen extra premie voor.
Maatschappijwinstdeling
De verzekeraar kijkt naar zijn eigen resultaat. Hij haalde bijv. meer rendement, had lagere kosten of er overleden minder mensen dan verwacht.
Dan krijg je een deel van die winst. Het bedrag wordt opgeteld bij wat je al hebt opgebouwd.
Rekenvoorbeeld: zo werkt overrente
Stel, in je polis staat een rekenrente van 3%. De verzekeraar houdt een marge aan van 0,5%. Het externe rendement is dat jaar 3,8%. Dan reken je zo:
Heb je €20.000 opgebouwd, dan komt er dat jaar ongeveer €60 bij. Is het externe rendement lager dan 3,5%, dan krijg je niets. Je verzekerde bedrag gaat dan niet omlaag.
Voorbeeld gebaseerd op de uitleg van NN. De marge en het externe rendement verschillen per verzekeraar.
Waarom krijg je vaak geen winstdeling?
Overrentewinstdeling hangt vaak af van het U-rendement. Dat is het gemiddelde rendement op Nederlandse staatsobligaties. Verzekeraars gebruiken het als maatstaf.
Tussen 2012 en 2022 lag het U-rendement ver onder de 3%, een paar jaar zelfs onder nul. Polissen met een rekenrente van 3% of 4% kregen daardoor jarenlang geen overrente. Inmiddels is het U-rendement weer gestegen, naar gemiddeld 2,9% in 2026. Dat is nog steeds lager dan de rekenrente van de meeste oude polissen.
U-rendement als jaargemiddelde, 2026 t/m oktober. Bron: Pensioen Perspectief.
Winstdeling bij een uitvaartverzekering
Ook veel uitvaartverzekeringen hebben winstdeling. Daar werkt het vaak anders. Een uitvaart wordt elk jaar duurder. Daarom gaan het verzekerde bedrag en de premie van veel uitvaartverzekeringen elk jaar omhoog. Dat heet indexatie.
Bij DELA wordt de winstdeling gebruikt om die premiestijging te dempen. Hoeveel dat is, hangt af van de financiële positie van DELA, de dekkingsgraad. Is de dekkingsgraad hoger dan 210%, dan krijg je volledige winstdeling. Tussen 120% en 210% is dat gedeeltelijk en onder 120% krijg je niets.
Bij Yarden geldt winstdeling alleen als dat op je polis staat. Het winstdelingspercentage was daar van 2013 tot en met 2025 elk jaar 0%.
Wat betekent recht op winstdeling?
Staat op je polis dat je recht hebt op winstdeling? Dan deel je mee als de verzekeraar winst maakt. Het betekent niet dat je elk jaar iets krijgt. Maakt de verzekeraar geen winst, of is het externe rendement te laag, dan krijg je dat jaar niets.
Staat er niets over winstdeling in je polis of polisvoorwaarden, dan krijg je alleen het bedrag dat in je polis staat.
WEET WAT JE REGELT.
VERGELIJK EERST.
Betaal je belasting over winstdeling?
Over winstdeling betaal je geen aparte belasting. Het hoort bij je verzekering. Wel telt het mee voor de belasting op je verzekering zelf:
| Soort verzekering | Wat betekent dat voor je winstdeling? |
|---|---|
| Kapitaalverzekering eigen woning | De winstdeling hoort bij de uitkering. Tot €207.500 per persoon (2026) is die belastingvrij, als je aan de voorwaarden voldoet. |
| Gewone kapitaalverzekering | De winstdeling telt mee in de waarde op 1 januari. Die geef je op in box 3. De uitkering zelf wordt niet belast. |
| Uitvaartverzekering | Vrijgesteld in box 3 tot €8.904 per verzekerde (2026). Door winstdeling of indexatie kan je polis boven die grens uitkomen. |
| Uitkering bij overlijden | Je nabestaanden betalen soms erfbelasting over de uitkering, ook over de winstdeling. |
Lees meer over je levensverzekering in je belastingaangifte en over erfbelasting.
Bronnen: Belastingdienst (2026) en Belastingdienst box 3 (2026).
Waar zie je hoeveel winstdeling je krijgt?
Je verzekeraar stuurt je elk jaar een winstbrief of waardeoverzicht. Daarin staat hoeveel winst er bij is gekomen en wat je in totaal verwacht te krijgen. Bij NN ontvang je de winstbrief tussen half augustus en eind september.
Bewaar je winstbrieven. Ze vervangen je polis niet, maar je ziet er wel in hoe je verzekering zich ontwikkelt. Is het verwachte bedrag niet genoeg voor je doel, neem dan contact op met je adviseur.
Winstdeling bij afkopen of premievrij maken
Wat je eenmaal aan winstdeling hebt gekregen, blijf je meestal houden. Bij NN geldt dat zolang je je verzekering niet wijzigt.
Wil je je polis afkopen of premievrij maken, dan verandert dat. Bij afkopen krijg je de afkoopwaarde. Die is lager dan de bedragen in je winstbrief. Vraag daarom altijd eerst bij je verzekeraar na wat je krijgt.
Veelgestelde vragen
Nee. De verzekeraar bepaalt elk jaar opnieuw of en hoeveel winstdeling je krijgt. Wat je al hebt gekregen, blijf je meestal wel houden, zolang je je polis niet wijzigt.
Het U-rendement is het gemiddelde rendement op Nederlandse staatsobligaties. Het wordt elke maand vastgesteld. Veel verzekeraars gebruiken het om te bepalen of je overrentewinstdeling krijgt. In oktober 2026 was het 3,17%.
Meestal niet. Een overlijdensrisicoverzekering bouwt geen waarde op. Er is dus ook geen rendement om te delen.
Niet apart. Valt je polis in box 3, dan geef je de totale waarde op 1 januari op. Daar zit de winstdeling al in. Een kapitaalverzekering eigen woning geef je niet op in box 3.
Ja, maar het aanbod is klein. Bij de uitvaartverzekering van DELA hoort winstdeling bijv. bij de verzekering. Nieuwe kapitaalverzekeringen met winstdeling worden bijna niet meer aangeboden.
